على اصغر شميم
490
ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )
قانون اساسى و از ميان بردن مشروطه و حكومت ملى بود ، قبول كنند . اين بود كه مجلس صراحتا تقاضاهاى محمد شاه را رد كرد و وزراى يكه خورده به دربار مراجعت كردند و از آن ساعت رابطهى ميان شاه و مجلس و ملت به كلى قطع شد و پيش آمد ، آنچه را كه از دير زمانى شاه خائن و دربار روس زمينهاش را تهيه كرده بودند « 1 » . روز سهشنبه دوم تيرماه سال 1287 شمسى ( 22 جمادى الاول 1326 قمرى ) كه در تاريخ انقلاب بزرگ ايران با خون شهداى گمنام راه آزادى ثبت شده است ، محمد على شاه پس از مشورت با لياخوف يك دسته 120 نفرى قزاق را به فرماندهى مير پنجه على آقا « 2 » مأموريت داد كه مدرسهى سپهسالار را اشغال كند و سپس سربازان او در اطراف مجلس و ميدان بهارستان دسته دسته شده از اجتماع مردم جلوگيرى نمايند . على آقا مدرسه را تصرف كرد ولى كمى بعد ، دستهاى از آزاديخواهان و مجاهدين از مدرسه بيرون ريخته ، او و سربازانش را از آنجا راندند و او چون دستور تيراندازى نداشت ، نتوانست مقاومت كند و سربازانش بيرون مدرسه صف كشيدند . وقتى لياخوف از جريان مدرسهى سپهسالار آگاهى يافت ، دستههاى ديگر قزاق مركب از 250 سوار و 25 پياده و چهار توپ به مجلس فرستاد و اين قوا در حدود ساعت 7 صبح به بهارستان رسيدند و كمى بعد لياخوف با شش تن از افسران زيردست خود به بهارستان رفت و مواضع نيروى دولتى را بازديد كرد و دستور داد تا دهانه هر چهار توپ را از خيابان شاهآباد و خيابان بهارستان به سمت مجلس گردانيد . از طرفى مرتب بر شمارهى قزاقان و از طرف ديگر بر تعداد مجاهدين و بازاريان و مردم ديگر كه به سمت بهارستان و مجلس مىشتافتند ، افزوده مىشد تا زمانى كه قزاقان از ورود مردم به ميدان بهارستان و حتى خروج نمايندگان مجلس از عمارت مجلس جلوگيرى و كمكم كار سختگيرى آنان به جايى رسيد كه از ورود به عمارت مجلس نيز ممانعت كردند . علاوه بر افواج قزاق كه عدهى آنان به دو هزار نفر مىرسيد ، سربازان سيلاخورى نيز در پيرامون مسجد سپهسالار و عمارت بهارستان براى زدوخورد آماده بودند .
--> ( 1 ) - « تاريخ انقلاب مشروطيت ايران » ، نگارش دكتر مهدى ملكزاده ، جلد چهارم ، ص 41 - 42 . ( 2 ) - كسروى در « تاريخ مشروطه » مىنويسد كه مير پنجه على آقا همان كسى است كه بعدها در ارتش ايران به نام سرلشكر نقدى خوانده مىشد و دو برادر داشته و هر سه افسر قزاق بودهاند يكى از برادرانش به نام قاسم آقا در زدوخورد با مجاهدين شركت داشت و بعدا در قزوين به دست آزادىخواهان كشته شد و ديگرى كاظم آقا بود كه در باسمنج ( آذربايجان ) به قتل رسيد .